Thiết kế và thi công phòng sạch không chỉ đơn giản là xây dựng một căn phòng kín. Đây là quá trình kết hợp giữa kiến trúc, HVAC, hệ thống lọc khí và kiểm soát môi trường nhằm đảm bảo độ sạch theo yêu cầu.

1. Khảo sát & xác định yêu cầu

Trước tiên cần xác định:

  • Phòng sạch dùng cho dược phẩm, điện tử, thực phẩm, y tế…
  • Cấp độ sạch cần đạt.
  • Nhiệt độ, độ ẩm, áp suất.
  • Số người và thiết bị hoạt động trong phòng.
  • Lưu lượng khí và yêu cầu thay đổi không khí.

2. Thiết kế phòng sạch

Từ các yêu cầu trên, tiến hành thiết kế:

  • Mặt bằng và phân khu chức năng.
  • Hướng di chuyển của người và vật liệu.
  • Hệ thống HVAC và đường ống gió.
  • Vị trí AHU, FCU, HEPA và các cấp lọc.
  • Hệ thống điện, chiếu sáng và điều khiển.
  • Cửa, vách, trần và vật liệu hoàn thiện.

3. Lựa chọn vật liệu & thiết bị

Vật liệu phòng sạch cần có bề mặt nhẵn, dễ vệ sinh, ít phát sinh bụi. Các thiết bị chính thường gồm:

Lọc thô → Lọc tinh → HEPA → AHU → FFU (nếu cần)

Tùy từng dự án có thể bổ sung hệ thống kiểm soát áp suất, nhiệt độ, độ ẩm và chênh áp.

4. Thi công

Quy trình thường gồm:

Xây dựng → Lắp vách/trần → Lắp HVAC → Lắp điện → Lắp cửa → Lắp thiết bị → Hoàn thiện

Trong quá trình thi công cần kiểm soát vật liệu, vệ sinh công trường và hạn chế phát sinh bụi.

5. Chạy thử & cân chỉnh

Sau khi hoàn thành, hệ thống được vận hành thử và cân chỉnh:

  • Lưu lượng gió.
  • Chênh lệch áp suất.
  • Nhiệt độ và độ ẩm.
  • Tốc độ dòng khí.
  • Hiệu suất hệ thống lọc.

6. Kiểm tra & nghiệm thu

Đây là bước quan trọng để xác nhận phòng sạch đáp ứng yêu cầu thiết kế. Các phép kiểm tra có thể bao gồm đếm hạt bụi, kiểm tra độ kín lọc HEPA, chênh áp, lưu lượng và các thông số môi trường theo tiêu chuẩn áp dụng.

7. Bàn giao & vận hành

Sau khi nghiệm thu, tiến hành:

  • Bàn giao hệ thống.
  • Hướng dẫn vận hành.
  • Đào tạo nhân viên.
  • Lập kế hoạch vệ sinh và bảo trì.
  • Theo dõi định kỳ các thông số phòng sạch.

👉 Tóm lại: Một phòng sạch đạt yêu cầu cần được kiểm soát xuyên suốt từ khảo sát → thiết kế → lựa chọn thiết bị → thi công → cân chỉnh → kiểm tra → nghiệm thu → vận hành. Chỉ cần một khâu không phù hợp cũng có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của toàn bộ hệ thống.